Temizleyici suyun hükmünü ve ona bağlı olarak diğer hükümleri anlattık.

Temiz suyun hükmü: Bu su ibadetlerde kullanılamaz. Bununla abdest almak, cünüplükten ötürü gusül yapmak sahih olmaz. Elbisenin, vücudun veya herhangi bir yerin üzerindeki pisliği de bununla gidermek sahih olmaz. Özetle bu su, ne bir hades halini ve ne de bir necaseti gideremez.

Hanefi uleması: Temiz suyun necaseti gidermede kullanılmasının sahih olacağını söylemişlerdir. Kişi, elbisesinde, vücudunda veya temiz bir yerde bulunan necaseti temiz su ile gülsuyu, fesleğen suyu ve benzeri temiz kokulu sıvılarla giderebilir. Ama bu sonuncular, kendisine sebebsiz masraf yükleyeceğinden ötürü mekruh olurlar. Mesela elbisesindeki necaseti gülsuyu ile yıkayıp temizleyecek olursa kerahetle beraber sahih olur. Ama elbisesinin kokusunu güzelleştirmek isterse bu mekruh olmaz. Elbise üzerindeki necaseti sade temiz su ile yıkamak hiç de mekruh değildir, demişlerdir.

Pis suyun hükmüne gelince: Bu suyu ne ibadetlerde ve ne de adet icabı işlerde kutlanmak caiz olmaz. Bununla abdest alıp gusül yapmak sahih olmadığı gibi, yemek pişirme ve hamur İşlerini de bununla yapmak sahih olmaz. Eğer bu gibi işler bu suyla görülecek olursa, bulaştığı eşyayı da necis kılar. Bu sebeple de kullanımı haram sayılmıştır. Buna örnek olarak şarabı gösterebiliriz: Şarabı ancak ölüm gibi bir zaruret anında kullanabiliriz. Mesela çölde dolaşıp yolunu kaybeden ve susamaktan helak olacak mertebeye gelen bir kişinin yaşaması (şu ve benzeri susuzluğu giderecek bir içeceğin bulunmaması halinde), şarabı içmeye bağlı olursa bu durumda şarabı içebilir. Yine bunun gibi yemek yerken boğazına lokma takılan ve yutamayan bir kişi de, temiz suyun bulunmaması halinde şarab veya pis bir sudan içerek bu tehlikeyi atlatabilir. Evet, insanın hayatını ilgilendiren bazı hususlarda pis sulardan yararlanmak bazan caiz olmaktadır. Ki mezheblerin bu konudaki tafsilatlı görüşleri aşağıda anlatılmıştır.

Hanefiler Uleması: Necis şeyler ya su ve kan gibi sıvı maddelerden olur veya domuz, leş ve zibil gibi katı maddelerden olurlar. Necis olan pis suyu, iki durumdan başka durumlarda kullanmak haramdır. Duvar harcına karıştırılabilir. Çimentoya, alçıya ve kirece katılarak inşaatta kullanılabilir. Hayvanlara su vermede bu sudan yararlanılabilir. Ancak bu iki halde kullanılmasına müsaade edilen pis suyun rengi, tadı veya kokusu değişmemiş olmalıdır. Necis olan katı maddelerden de yararlanmak haramdır. Örneğin domuz, diğer hayvanların leşleri, boğulmuş veya bir uçurumdan atılarak öldürülmüş olan hayvanlar gibi. Bunların haramlıkları nass ile sabittir. Bunlardan yararlanmak (mesela etlerini yemek) haram olduğu gibi domuz hariç, diğerlerinin derilerinden de dibağlanmadan önce yararlanılamaz. Domuzun derisi dibağ ile de temizlenemez.

Necis olan diğer katı maddeleri, mesela necis olan bir yağı ele alalım: Yemek dışında bu yağdan yararlanılabilir. Mesela bunu dibağ işinde maki-na ve aletleri yağlamada, mescid dışındaki yerlerin aydınlatılmasında kullanmak caizdir. Ölü hayvanların yağı bu hükme tabi olmayıp kullanılmaları kesinlikle caiz değildir. Ama temiz hayvanların arızi bir necasetle pislenmiş yağları (sıvı olan pislenmiş şeylerin temizlenmesi kısmında anlatıldığı şekilde) temizlenmedikçe kullanılamazlar. İnsan dışkısı kurusa bile kendisinden yararlanmak caiz olmaz. Ancak kuruyup toprağa karışır ve yerin bir parçası haline gelirse o zaman yararlanılması caiz olur. Tezekten de yararlanmak caiz olur. Kığ48 da bu hükme tabidir. Bu saydıklarımız yakıt olarak da kullanılabilirler.

Avcılık ve bekçilik işlerinde kendisinden yararlanılmak üzere köpeği satmak sahihtir. Domuz hariç aslan, kurt, fil ve diğer hayvanlar da böyledirler. Zira muhtar olan görüşe göre köpeğin bizzat kendisi necis değildir. Sadece ağzı ve salyası necistir. Aslan, kurt ve fil de böyledİrler. Domuz hariç bunların güçlerinden, yeteneklerinden ve derilerinden yararlanılabilir.

Malikiler:  Pis suyu, içme ve benzeri işlerde kullanmak haramdır. Bundan başka işlerde kullanılması caizdir. Bu suyun mescid inşaatında kullanılması da haramdır, demişlerdir. Bunlara göre meşhur olan görüş şudur ki: Zeytinyağı, bal, yağ ve sirke gibi necis olmuş sıvılardan yararlanmak caiz değildir. Çünkü bu tür sıvılar necis olduklarında tem, denmeleri mümkün değildir. Dolayısıyla bunları imha etmek vacib olur. Mutemed görüşe göre vücudun dışına pis su sürmek caiz değildir. Buna, haramdır diyen Maliki alimleri de plmuştur. Şayet böyle bir şey yapılmışsa da namaz kılınacağı veya temiz olmadan yapılamayacak bir iş yapılacağı zaman bundan temizlenmek vacib olur. Sünnet olur diyenler de vardır. Bu iki görüş de meşhurdur.

Şarab gibi, sudan gayrı necis sıvılara gelince, bunlardan yararlanmak sahih değildir. Aynı şekilde necis olan katı maddelerden de, mesela domuzdan yararlanmak da sahih değildir. Eti yenilmeyen hayvanların zibillerinden yararlanmak da sahih değildir. Bunların etlerinin yenilir olmayışı at, katır ve merkepte olduğu gibi, ister bir haramlıktan ötürü olsun, ister sırtlan, tilki, kurt ve kedi gibi bir mekruhluktan ötürü olsun fark etmez.

Bunları anlattıktan sonra köpeğin, kendilerine göre temiz olmasına rağmen satışının sahih olmayacağı hususuna gelelim. Bunların buna ilişkin gerekçeleri şudur: Köpeğin satımını Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) yasaklamıştır. Bunların bazı alimleri avlanma ve bekçilik için olduğu takdirde satımına ruhsat vermişlerdir. Bu ruhsata dayanak olarak da şunu ileri sürmüşlerdir: Satımının yasaklanması, kendisinden bu hususlarda yararlanılamayan köpeklere ilişkindir.

Şafiiler: Su ve diğer necis sıvılardan ancak iki durumda yararlanılabileceğini söylemişlerdir. Şöyle ki:

a. Ateş söndürmek için kullanılabilir. Mesela bu suyla fırındaki ateşi söndürmek caiz olur.

b. Hayvan ve ekin sulamasında kullanılabilir. Sıvılardan şarap ve donmamış kan hiçbir surette kullanıma elverişli değildirler. Bunlardan yararlanmak sahih değildir. Katı pisliklere gelince bunları satmak veya bunlardan yararlanmak sahih değildir. Dışkı ve zibil gibi. Ama bunlara temiz bir şey karışır da ayıklaması güç olursa bu durumda yararlanılabilir. Mesela bu pis sularla yoğurulan alçı, inşaatta kullanılırsa bu inşaattaki evlerden yararlanılabilir. Bu evlerin içinde oturulabileceği gibi bunların satılması da sahih olur. Yine bunun gibi gübrelemek kasdiyle bir tarlaya hayvan gübresi konulursa, bu tarladan çıkacak olan ekinden yararlanmak sahih olur. Matara ve su testisi gibi bir kap, necis bir kül karışımı ile yapılmış olsa bu kaptan yararlanmak veya başkalarına satmak sahih olur. Bunlara konulacak sıvılar da pislikten muaf tutulurlar. Ama temiz şeye necaset karışır da bunu ayıklamak zor olmazsa, sözgelimi nohuda necis olan hayvan gübresi karışacak olursa bunu ayıklamak zor değildir. Ayıklamadan önce nohuttan yararlanmak sahih olmaz.

Son Güncelleme : 10.01.2008 - 05:34

Ortalama Üye Değerlendirmesi

   (0 Oylama)